In een markt vol tekstgebaseerde recruitmenttools kiest Fika Jobs bewust voor beeld. De startup, die deze week $4 miljoen aan funding ophaalde, bouwt een video-first platform waarop AI-agents de eerste interviews met kandidaten voeren. De naam verwijst naar het Zweedse "fika" - een moment van verbinding onder het genot van koffie.
De paradox is opvallend: een platform dat werving menselijker wil maken, doet dat door de eerste gesprekken juist te automatiseren. Volgens de oprichters is dat geen tegenstelling maar een oplossing.
Video als grote gelijkmaker
De these van Fika Jobs: tekst-cv's zijn een slechte manier om talent te beoordelen. Ze bevoordelen wie goed kan schrijven, verbergen persoonlijkheid, en zijn in het AI-tijdperk makkelijk te fabriceren. Video brengt de mens terug in beeld.
Kandidaten voeren via het platform een videogesprek met een AI-interviewer. De AI stelt vragen, luistert, en beoordeelt op basis van vooraf gedefinieerde criteria. Voor werkgevers levert dat rijkere informatie op dan een cv, tegen een fractie van de tijd die een menselijk gesprek zou kosten.
Fika Jobs positioneert zich naast andere video- en voice-spelers. HireVue verschoof naar voice-AI, Amazon zet in op massa-interviews, en Fika Jobs mikt op de combinatie van video en persoonlijkheid voor jongere doelgroepen.
Wat betekent dit voor de Nederlandse markt?
Video-first werving spreekt vooral jongere generaties aan die opgroeiden met TikTok en videobellen. Voor Nederlandse werkgevers die worstelen met het bereiken van Gen Z-talent, is dat interessant.
Maar de juridische lat ligt hoog. "Een AI die videogesprekken beoordeelt, verwerkt biometrische en gedragsdata", waarschuwt arbeidsrechtadvocaat mr. Patricia Zomer. "Onder de EU AI Act en de AVG gelden daarvoor strenge eisen. Emotieherkenning in werving is zelfs grotendeels verboden."
Bovendien speelt het bias-risico. Video-analyse kan onbedoeld discrimineren op uiterlijk, accent of achtergrond. "Wetenschappelijke validatie is hier essentieel", benadrukt een Nederlandse arbeidspsycholoog. "Zonder bewijs dat de AI daadwerkelijk werkgerelateerde competenties meet, meet je vooral ruis."
Menselijkheid of efficiëntie?
De belofte van Fika Jobs - werving menselijker maken via automatisering - roept een fundamentele vraag op. Is een gesprek met een AI werkelijk persoonlijker dan een geschreven sollicitatie? Of verruilt het één vorm van afstandelijkheid voor een andere?
"De candidate experience verbetert als het proces soepel en respectvol is", stelt een woordvoerder van Selection Lab. "Maar echte menselijkheid zit in het contact met een mens, niet in een AI die menselijkheid simuleert. De kunst is om AI het repetitieve werk te laten doen, zodat recruiters tijd hebben voor echt contact."
Voor Nederlandse werkgevers die video-first werving overwegen, is het advies: omarm de technologie voor bereik en efficiëntie, maar zorg voor wetenschappelijke validatie, compliance met de EU AI Act, en behoud menselijk contact op de momenten die ertoe doen. Met $4 miljoen op zak krijgt Fika Jobs nu de kans om te bewijzen dat beeld en automatisering samengaan.
